Insuline resistentie, de moeder der kwalen?

Afgelopen week heb ik twee dagen les mogen geven en de dag erna kwam Leo Pruimboom lesgeven. Wat heb ik genoten, maar vooral, het is me nog duidelijker geworden dat inclusief mezelf we eigenlijk nog niet zijn waar we misschien willen zijn qua gezondheid. En dat wil ik graag met jullie delen, want insuline problematiek hebben bijna alle mensen in onze westerse wereld last van. En dat was de belangrijkste lesstof die in die drie dagen behandeld werd.

Functies van insuline: energieverdeling en groeifactor

De belangrijksten zijn eigenlijk energieherverdeling en groeifactor. En die combinatie is misschien dan ook meteen ook eigenlijk wel de valkuil. Van oudsher zijn de volgende factoren het dodelijkst gebleken in de eeuwen dat de mens bestaat. Koude, warmte, honger, dorst, agressie en infectie. Voor allemaal is de beste preventie vetopslag. Ik zal jullie de uitleg nu besparen, maar neem het nu maar even van mij aan. Bij agressie en infectie moet het immuunsysteem razendsnel en effectief aan het werk. Als namelijk de wonden niet snel geheeld worden, is de kans op een sepsis erg groot en dat resulteert vaak in de dood. Vandaar dat het immuunsysteem naast de hersenen op zulke momenten ook erg veel brandstof, lees glucose, mag verbruiken. Dit ten koste van alle andere onderdelen van het lichaam. Op korte termijn is dit het meest logisch. Het wordt anders als het lichaam eigenlijk permanent, maar in lage mate, ook constant wonden aan het helen is.

Laag gradige ontstekingen

Of het nu een echte wond is, of een psychisch letsel, voor je lichaam zijn het wonden die op dezelfde manier, met dezelfde cellen geheeld moeten worden. Dit zou binnen 42 dagen moeten gebeuren. Bij een “echte” wond is namelijk het proces zo gemaakt dat het eigenlijk binnen 42 dagen altijd geheeld zou moeten zijn. Als dat niet gebeurt, moet het immuunsysteem zichzelf weer reactiveren. En dat is nu de hele gedachte achter chronische insuline resistentie. Op korte termijn is insuline resistentie namelijk fysiologisch, het zorgt ervoor dat het immuunsysteem de spieren en de vetcellen even afsluit van glucose zodat het wonden kan helen. Duurt het langer dan die 42 dagen, dan ontstaan er problemen en kan het zijn dat ook andere organen en weefsels ook minder glucose krijgen. Met het gevolg dat daar ook reparaties nodig zijn, en dan begint de vicieuze cirkel.

Herkennen van insuline resistentie, de symptomen

De meeste bekende is zin in zoetigheid, ook na de maaltijd, geen maaltijd over kunnen slaan zonder klachten zoals duizeligheid, zweterig, niet uit je woorden kunnen komen, je naar voelen etc. Maar dan heb je al behoorlijke last. En als je al een tijdje gezond eet, nuchter beweegt, niet te vaak eet, dan kan je voor je gevoel de insuline resistentie al verbetert hebben maar er zijn nog meer symptomen, waaruit misschien wel blijkt dat je toch nog wel wat last hebt van insuline resistentie.

  • Skin tags, verhoginkjes op of aan de huid, vaak in de hals of in de okselstreek
  • Acn√©
  • Vruchtbaarheidsproblemen bij man of vrouw incl. PCOS en PMS
  • Haaruitval, bij vrouwen tot aan mannelijke kaalheid
  • Haargroei in het gezicht bij vrouwen
  • Nachtelijk zweten
  • ’s Nachts moeten plassen
  • Zin in zoetigheid na de maaltijd, ook al heb je genoeg gegeten
  • Vet opslag rond de middel
  • Verhoogde cholesterol en triglyceriden waarden in bloed
  • Verhoogde bloeddruk
  • Blessures die niet overgaan (elleboog, achillespees, peesplaat)
  • niet noodzakelijk, je kan ook een normaal gewicht hebben, maar moeilijk op gewicht blijven of niet kunnen afvallen horen er ook bij
  • Metabool syndroom en type 2 diabetes
  • Bijziendheid
  • Eelt en littekenweefsel vorming
  • Kalknagels

Verhelpen insuline resistentie (IR)

Het rottige is, je kan wel de risicofactoren aanpakken, maar daarmee los je het niet in alle gevallen op. Zie het maar als iemand die 40 jaar heeft gerookt en dan longkanker krijgt, grote kans dat de sigaretten de uitlokkende factor was. Stoppen met roken is dan niet genoeg om van je longkanker af te komen helaas.

De risico factoren wegnemen is natuurlijk wel nodig. Bij IR is maaltijdfrequentie verlagen, minder snelle koolhydraten, elke half uur een minuutje bewegen nodig maar daarmee ben je er nog niet. Je zal ook de laag gradige ontsteking moeten oplossen, en de stresssystemen weer in balans brengen zodat alles op een goede manier weer de energieverdeling kan herstellen. Dat vergt iets meer gepuzzel, want misschien zijn er nog wel wat stressoren die meewerken aan het instant houden. Denk aan allergie, psychische trauma’s, te korten aan eiwitten of bepaalde vitamines of mineralen. Kortom, makkelijk is het niet. Maar het is wel op te lossen, maar het wordt dan niet alleen een standaard aanpak maar behoeft wat persoonlijke aanpassing. Gelukkig is dat mijn vak ūüėČ

Advertenties

Ademhalingsoefeningen om tot rust te komen of fitter/sneller gezond

Wist je dat je paniek registratiesysteem in je hersenen pal ligt naast dat deel dat in je hersenen je ademhalingsfrequentie bepaald? Dat heb ik afgelopen vrijdag geleerd van Bram Bakker. Hij deed met een groep ook een klein testje, hoeveel hele ademhalingen, dus een in en een uitademing doe je per minuut? Een paar mensen haalden onder de 6 x, de meesten tussen de 10 en 15. En gestrest persoon zal vaak snel al boven de 20 zitten. Maar wat kan je er mee voor je gezondheid? 

Helaas hebben veel mensen last van stress in diverse vormen. Niet iedereen is zich bewust van de stressoren. Te veel suikers, te veel verzadigd vet is ook stress voor je lichaam, net als te weinig bewegen, allergische reacties of te weinig slapen of slecht / niet diep herstellend slapen.  En dan zullen we het nog maar niet hebben over je werk niet zo leuk vinden, wisselende diensten, zorgen om geliefden of naasten, te zware hypotheek, toetsweek, relatie die een beetje in het slop zit of een net iets te drukke agenda.

Nu zijn er overal in de App store of Google Play app-jes waarin je je hart rate variability kan meten, dit is niet hetgeen waar ik het over heb. Zijn leuke oefeningen die zeker goed zijn, maar geven niet het effect waar ik het over wil hebben.

Geen “Wim Hof” ademhalingsoefening

Het gaat hier niet om de oefeningen zoals door Wim Hof geadviseerd. Dus niet meteen schrikken. Er zijn twee oefeningen waar ik zelf ook gebruik van maak. Het zijn eigenlijk oefeningen die eigenlijk zelf een beetje stress geven, maar wel een hele oude bekende stressor, zo een bekende en al zo een oude dat ons lichaam al gedurende de evolutie er heel goed mee om kan gaan. Het is dus eigenlijk veel meer een training, maar met als effect dat je na de oefening eigenlijk leert om weer goed melkzuur uit je spieren te krijgen, je energie verdeling weer te herstellen waardoor je fitter en energieker voelt en je je para-sympaticus, zeg maar je chill-systeem, aanzet in plaats van je overlevings vecht en vlucht reactie (sympaticus reactie).

Hypercapnia

Een ieder die wel eens hyperventilatie heeft gehad, kent hem wel, blazen in een zakje. Dus, diep ademen, timer starten, en dan zonder door je neus nieuwe lucht in te ademen, rustig in en uit in het zakje (5 liter plastic zakje volstaat, boterhamzakje is te klein). En dat maximaal 2 minuten, 2 tot 4x per dag. Niet iedereen zal het in meteen 2 minuten volhouden, da’s geen probleem, dan stop je rustig eerder. Effect: alsof je in de bergen loopt op zo’n 2200 tot 3000 meter. Voordeel: je lichaam gaat na de training eigenlijk beter leren om melkzuur, lactaat genaamd, uit je spieren te halen. En nog belangrijker, je stress systemen worden rustiger en gaan weer met elkaar in de pas lopen.

Slow-breathing

Misschien dat iemand die mediteert het wel kent, maar door je ademhalingsfrequentie te verlagen, word je rustiger, slaperiger ook. Daarom is dit een oefening die je het beste kan doen wanneer je daarna in rust of herstelmodus bent (voor het slapen gaan, voor de middaglunch als je daarna niet meteen door hoeft). 2x per dag is genoeg.

Wim Hof heeft een oefening die er op lijkt, maar die is heftiger en heeft helaas door verkeerd gebruik ook dodelijk uitkomst gehad. Ook zijn er in de  behandeling van astma oefeningen die er erg op lijken, maar deze is net niet hetzelfde en heeft een net iets ander effect.

De oefening duurt circa 6 minuten en daarna zit je saturatie van zuurstof rond de 70% voor een kort moment. Iemand die het niet gewend is, kan in het begin wat hoofdpijn krijgen of een wat dovig gevoel in je lippen. Is je adaptogene capaciteit niet zo goed, dan kan het een aantal dagen duren voordat je geen “klachtjes” hebt na de oefening. Maar juist dan is het goed om wel door te gaan met de oefening, maar hou het bij 1x per dag in het begin. Je begint met op seconde 1 met in ademen, dat doe je diep in en daarna helemaal uit ademen. Dan doe je even helemaal niet, dus zeg maar apneu. Dit hou je vol tot je timer staat op 15 seconden. Dan doe je weer het zelfde en dat 4x. dan zit je op 60 seconden. Dan doe je 5x diep in en uit ademen, dan zit je rond de 77-80 seconden. Dan weer apneu tot 90 seconden. Dit is 1 serie. Dit doe je 4 series. Alleen bij de laatste serie stop je na de 4x om de 15 seconde in te ademen. Na de laatste keer hou je zo lang mogelijk vol om niet in te ademen. Probeer tot een minuut vol te houden, het is geen wedstrijd, maar je mag proberen het toch te winnen!. Totaal ben je dan circa 6 minuten bezig.

Je hoeft niet bang te zijn dat je niet meer gaat ademen mocht je er iets misgaan. Doordat je geen lucht in je longen hebt, kan je op een gegeven moment niet tegen houden dat je toch inademt, ook al zou je bewusteloos zijn. Dit is het verschil met wat er mis ging bij de mensen die lucht hadden in hun longen, stopten met ademen en toen in koud water gingen, die kregen een freeze reactie, maar doordat er wel zuurstof in de longen zat ging de ademhalingsprikkel niet vanzelf weer aan.

Ademhaling als onderdeel van therapie

Ik ben dol op een goedkope therapie, het kost je maar 1 plastic zakje die je kan hergebruiken als je de condens wat laat drogen. Het is een mooie start van de behandeling want heel veel mensen hebben problemen doordat er ergens niet goed wordt hersteld. Door de energieherstel mogelijkheden te benutten, kan dit er voor zorgen dat wat voor een probleem je ook hebt, je sneller kan herstellen.

Voor sporters

Zeker de hypercapnia oefening vind ik zelf erg handig. Ik heb een kleine longinhoud. Bij elke sportmedische keuring staat de arts bij het eindrapport altijd weer versteld dat ik niet verder kom. Ik wijd dit aan dat ik als kind herhaaldelijk bronchitis heb gehad. Niet handig omdat ik hou van duursporten. Maar als ik bij het mountainbiken een lange klim moet inzetten, is mijn grootse probleem dat ik voldoende zuurstof moet binnen krijgen zodat ik niet te snel verzuur. Ooit wel eens met verzuurde benen een stijgingspercentage van 19% proberen te overwinnen, of met een te hoge hartslag  en ademhalingsfrequentie zodat je het gevoel hebt dat je hart uit je borstkast klopt?

Ik heb het gevoel dat ik beter en langer de bergjes op kom. Dat merkte ik afgelopen zondag¬†toen ik bij de Bart Brentjes-rit ¬†in Eijsen 55 kilometer met circa 900 hoogte meters met de mountainbike fiets reed. Meeste leuke was dat ik een paar beklimmingen omhoog fietste waar ik goed getrainde mannen toch zag afstappen. Klopt, ze waren te snel begonnen, maar toch… Ik ben op 1 stukje na alles fietsend boven gekomen en ik was reuze trots want een iedereen die me wel eens heeft zien zwoegen weet dat ik hier absoluut niet goed in ben. LANG LEVE DE ANTI-HYPERVENTILATIE OEFENING!

 

Voors en tegens over koemelk

Nog zo’n hangijzer in de voeding, en nog erger, er wordt vanuit het voor en tegen kamp beide heel erg stellig gedaan. Natuurlijk is vanuit de kPNI stroming daar iets over te zeggen.

In mijn praktijk maar ook in de rubriek van Wij Jonge ouders hoor ik veel vragen, vele verhalen en ook veel dingen waarvan ik denk dat klopt net niet helemaal. Dus hierbij hoop ik wat meer nuances in te brengen over gebruik van en de verhalen rond koemelk.

Uitspraak 1: Geitenmelk is beter dan koemelk

Het is maar hoe je het bekijkt. Geitenmelk is een minder lang keten eiwit. Dus in dat opzicht is koemelk moeilijker verteerbaar. Dus heb je spijsverteringsproblemen, dan is de kans groot dat koemelk niet goed verdragen wordt en gaat geit vaak net iets beter maar ook niet altijd. Dit is wat je vaak ziet bij jonge kinderen. Via het consultatiebureau of huisarts wordt dan vaak geroepen, dat is een koemelkallergie, begin maar met de Pepti of nog verder opgeknipt. Nu is een allergie volgens mij heel iets anders dan problemen als gevolg van onvoldoende vertering. Wel is het voor mij logisch dat overgaan op flesvoeding van koemelk meer klachten geeft, borstvoeding is veel makkelijker verteerbaar. En hoe jonger de baby des te meer kans is er op reflux, darmkrampen, onrustig slapen en overstrekken.

Geitenmelk heeft  meer immuunstofjes die ik Neu5GC noem, dus in dat opzicht is geitenmelk misschien wel veel belastender. Neu5GC heb ik eerder uitgelegd, zie het bericht van vorige week;-).

Koemelk doet een kalfje in het eerste levensjaar zijn geboorte gewicht ong. 10x verhogen, een baby’tje hoort ongeveer 3x zijn geboorte gewicht te halen. Daarvoor zit in koemelk een stofje genaamd Insuline Like Growth Factor -1 (IGF-1). Dat is bij een geitenlammetje niet het geval. In landen waar veel koemelkproducten wordt gebruikt is de gemiddelde lichaamslengte langer, maar de kans op kanker soorten die oestrogeen gevoelig zijn helaas ook (borst-, baarmoeder- en prostaatkanker). Volgens sommige onderzoeken is IGF-1 daar een mogelijke stimulator in.

Uitspraak 2: Zure producten zijn wel gezond, melk zelf niet.

Gefermenteerde producten, dus door bacteri√ęn omzettingen, zoals kwark, biogarde en yoghurt mits gemaakt van echte bacterieculturen hebben een mooi eiwitgehalte dat licht verteerbaar is en bepaalde prebiotische stammen bevat. Helaas zijn veel producten waarvan wij denken dat ze gefermenteerd zijn, eigenlijk nagemaakt en niet echt gefermenteerd. Kijk goed op de verpakking, dan kan je het lezen.

Van melk is bekend dat het slijmvorming geeft. Als kind had ik pseud0-kroep en vaak bronchitis. Mijn moeder wist al vrij snel dat melk meer slijm geeft. Daarom kreeg ik karnemelk, dat inderdaad minder slijmvorming geeft. Karnemelk is hetgeen wat overblijf als boter gemaakt wordt. Dus het vet gedeelte, het case√Įne deel, zit in de boter en niet meer in de karnemelk. Case√Įne heeft inderdaad een uitlokkende reactie van het immuunsysteem. En daardoor wordt door het afweersysteem slijm aangemaakt zodat het case√Įne minder snel in aanraking komt met je lichaamscellen. We kennen verschillende soorten case√Įne, vooral die van het zwart bonte vee Friesian Holsteiner zou meer immuunreactie geven. Roodbont en de oudere rassen weer minder.

Uitspraak 3: zonder 3 consumpties melkproducten komen we niet aan onze calcium behoefte en daardoor hebben we meer kans op osteoporose=botontkalking

Koemelk bevat calcium, daar is geen enkele discussie over. De vraag is even, de calcium die in koemelkproducten zit, wordt dat allemaal goed opgenomen en komt dat ook terecht op de juiste plek in je lichaam. Calcium op de verkeerde plek geeft namelijk veel problemen, vandaar dat er ook calcium antagonisten als medicijn bestaan bij hoge bloeddruk problemen.

In ons land komt osteoporose vooral bij vrouwen voor (16 vrouwen per 1000, maar neemt erg toe bij toenemen van de leeftijd). En dat terwijl er vele generaties zijn opgevoed en gevoed met de leus Melk de Witte Motor en Melk is goed voor Elk.

Calcium kan alleen opgenomen worden als de mineralen in een bepaalde verhouding in het voedingsmiddel zit. Vooral de verhouding met fosfaten is belangrijk. In groenten en noten zit die verhouding veel beter waardoor de opname van calcium veel beter is. In melk zit de fosfaat verhouding behoorlijk scheef met als gevolg dat de vraag is of er nog wel genoeg van de calcium in de botten ingebouwd kan worden. Overigens, voor sterke botten opbouw heb je vitamine D nodig, behoorlijke druk (touwtje springen, hinkelen , hard rennen, van het klimrek af springen, etc. hoeveel kinderen zie je dat nog doen?) en je groeischijven moeten nog niet dicht zijn. Als eenmaal de groeischijven dicht zijn, dan moet je zien te behouden wat je hebt als mineralen in je botten, daarna is afbraak groter dan de opbouw.

Uitspraak 4: in melk zit Il-10, dat zorgt ervoor dat je minder allergisch wordt

Interleukins 10, afgekort Il-10 is een stofje dat immuuntolerantie versterkt. Dus in zoverre snap ik de logica. Alleen ik vraag me af of een immuunsystofje ongestoord door het spijsverteringssysteem in tact blijft, logischerwijs wordt het gewoon als eiwit ¬†afgebroken. Ons eigen Il-10, geproduceerd door onder andere goede probiotische stammen in onze darmen, dat geeft inderdaad wel immuuntolerantie. Daarnaast doet¬†verhitting van de melk, dat verplicht is in Nederland, tenzij je het bij de boer zelf direct koopt, ook deze stofjes¬†geweld aan. Volgens Weston Price, een tandarts, die een prachtig boek met foto’s heeft gemaakt over de verschillen in gebitsproblemen bij diverse volkeren, is rauw melkse producten goed voor¬†het gebit. Ik wijd dit aan de lactobacillen, goede probiotica. Veel gezondheidsproblemen zijn doordat er in en rond het gebit te veel ontstekingsstofjes zitten. Er bestaan tegenwoordig probiotica kuren alleen voor de mond. Erg handig om parodontitis, slechte adem en terugtrekkend tandvlees mee te verhelpen, naast natuurlijk goed poetsen en flossen maar dat is vaak niet genoeg bij serieuze gebitsproblemen.

Mijn gedachten hierover: variatie en met mate

Het is niet zwart-wit. Er zitten plus en min punten aan. Maar dat is bijna met alles zo in het leven. Hoe meer gezondheidsproblemen je hebt, des te meer zal je gezonder moeten eten om de problemen de baas te worden of niet erger te laten worden. Als je gezondheid redelijk tot goed is, kan je best af en toe wat melkproducten gebruiken. Maar variatie vind ik erg belangrijk, dus niet drie keer per dag melkproducten en zeker niet elke dag. Kaas op je brood, yoghurt als toetje  en een glas melk  bij je ontbijt, is nog steeds maar 1 soort product namelijk melk en de gemiddelde Nederlander, zeker als je het voedingsadvies volgt of de aanbevelingen van het consultatiebureau, dan is de variatie ver te zoeken. Melkproducten zijn best lekker, erg makkelijk maar de minpunten wegen bij mij niet op tegen de pluspunten dus ik gebruik het met mate en zeker niet dagelijks.