Voors en tegens over koemelk

Nog zo’n hangijzer in de voeding, en nog erger, er wordt vanuit het voor en tegen kamp beide heel erg stellig gedaan. Natuurlijk is vanuit de kPNI stroming daar iets over te zeggen.

In mijn praktijk maar ook in de rubriek van Wij Jonge ouders hoor ik veel vragen, vele verhalen en ook veel dingen waarvan ik denk dat klopt net niet helemaal. Dus hierbij hoop ik wat meer nuances in te brengen over gebruik van en de verhalen rond koemelk.

Uitspraak 1: Geitenmelk is beter dan koemelk

Het is maar hoe je het bekijkt. Geitenmelk is een minder lang keten eiwit. Dus in dat opzicht is koemelk moeilijker verteerbaar. Dus heb je spijsverteringsproblemen, dan is de kans groot dat koemelk niet goed verdragen wordt en gaat geit vaak net iets beter maar ook niet altijd. Dit is wat je vaak ziet bij jonge kinderen. Via het consultatiebureau of huisarts wordt dan vaak geroepen, dat is een koemelkallergie, begin maar met de Pepti of nog verder opgeknipt. Nu is een allergie volgens mij heel iets anders dan problemen als gevolg van onvoldoende vertering. Wel is het voor mij logisch dat overgaan op flesvoeding van koemelk meer klachten geeft, borstvoeding is veel makkelijker verteerbaar. En hoe jonger de baby des te meer kans is er op reflux, darmkrampen, onrustig slapen en overstrekken.

Geitenmelk heeft  meer immuunstofjes die ik Neu5GC noem, dus in dat opzicht is geitenmelk misschien wel veel belastender. Neu5GC heb ik eerder uitgelegd, zie het bericht van vorige week;-).

Koemelk doet een kalfje in het eerste levensjaar zijn geboorte gewicht ong. 10x verhogen, een baby’tje hoort ongeveer 3x zijn geboorte gewicht te halen. Daarvoor zit in koemelk een stofje genaamd Insuline Like Growth Factor -1 (IGF-1). Dat is bij een geitenlammetje niet het geval. In landen waar veel koemelkproducten wordt gebruikt is de gemiddelde lichaamslengte langer, maar de kans op kanker soorten die oestrogeen gevoelig zijn helaas ook (borst-, baarmoeder- en prostaatkanker). Volgens sommige onderzoeken is IGF-1 daar een mogelijke stimulator in.

Uitspraak 2: Zure producten zijn wel gezond, melk zelf niet.

Gefermenteerde producten, dus door bacteriën omzettingen, zoals kwark, biogarde en yoghurt mits gemaakt van echte bacterieculturen hebben een mooi eiwitgehalte dat licht verteerbaar is en bepaalde prebiotische stammen bevat. Helaas zijn veel producten waarvan wij denken dat ze gefermenteerd zijn, eigenlijk nagemaakt en niet echt gefermenteerd. Kijk goed op de verpakking, dan kan je het lezen.

Van melk is bekend dat het slijmvorming geeft. Als kind had ik pseud0-kroep en vaak bronchitis. Mijn moeder wist al vrij snel dat melk meer slijm geeft. Daarom kreeg ik karnemelk, dat inderdaad minder slijmvorming geeft. Karnemelk is hetgeen wat overblijf als boter gemaakt wordt. Dus het vet gedeelte, het caseïne deel, zit in de boter en niet meer in de karnemelk. Caseïne heeft inderdaad een uitlokkende reactie van het immuunsysteem. En daardoor wordt door het afweersysteem slijm aangemaakt zodat het caseïne minder snel in aanraking komt met je lichaamscellen. We kennen verschillende soorten caseïne, vooral die van het zwart bonte vee Friesian Holsteiner zou meer immuunreactie geven. Roodbont en de oudere rassen weer minder.

Uitspraak 3: zonder 3 consumpties melkproducten komen we niet aan onze calcium behoefte en daardoor hebben we meer kans op osteoporose=botontkalking

Koemelk bevat calcium, daar is geen enkele discussie over. De vraag is even, de calcium die in koemelkproducten zit, wordt dat allemaal goed opgenomen en komt dat ook terecht op de juiste plek in je lichaam. Calcium op de verkeerde plek geeft namelijk veel problemen, vandaar dat er ook calcium antagonisten als medicijn bestaan bij hoge bloeddruk problemen.

In ons land komt osteoporose vooral bij vrouwen voor (16 vrouwen per 1000, maar neemt erg toe bij toenemen van de leeftijd). En dat terwijl er vele generaties zijn opgevoed en gevoed met de leus Melk de Witte Motor en Melk is goed voor Elk.

Calcium kan alleen opgenomen worden als de mineralen in een bepaalde verhouding in het voedingsmiddel zit. Vooral de verhouding met fosfaten is belangrijk. In groenten en noten zit die verhouding veel beter waardoor de opname van calcium veel beter is. In melk zit de fosfaat verhouding behoorlijk scheef met als gevolg dat de vraag is of er nog wel genoeg van de calcium in de botten ingebouwd kan worden. Overigens, voor sterke botten opbouw heb je vitamine D nodig, behoorlijke druk (touwtje springen, hinkelen , hard rennen, van het klimrek af springen, etc. hoeveel kinderen zie je dat nog doen?) en je groeischijven moeten nog niet dicht zijn. Als eenmaal de groeischijven dicht zijn, dan moet je zien te behouden wat je hebt als mineralen in je botten, daarna is afbraak groter dan de opbouw.

Uitspraak 4: in melk zit Il-10, dat zorgt ervoor dat je minder allergisch wordt

Interleukins 10, afgekort Il-10 is een stofje dat immuuntolerantie versterkt. Dus in zoverre snap ik de logica. Alleen ik vraag me af of een immuunsystofje ongestoord door het spijsverteringssysteem in tact blijft, logischerwijs wordt het gewoon als eiwit  afgebroken. Ons eigen Il-10, geproduceerd door onder andere goede probiotische stammen in onze darmen, dat geeft inderdaad wel immuuntolerantie. Daarnaast doet verhitting van de melk, dat verplicht is in Nederland, tenzij je het bij de boer zelf direct koopt, ook deze stofjes geweld aan. Volgens Weston Price, een tandarts, die een prachtig boek met foto’s heeft gemaakt over de verschillen in gebitsproblemen bij diverse volkeren, is rauw melkse producten goed voor het gebit. Ik wijd dit aan de lactobacillen, goede probiotica. Veel gezondheidsproblemen zijn doordat er in en rond het gebit te veel ontstekingsstofjes zitten. Er bestaan tegenwoordig probiotica kuren alleen voor de mond. Erg handig om parodontitis, slechte adem en terugtrekkend tandvlees mee te verhelpen, naast natuurlijk goed poetsen en flossen maar dat is vaak niet genoeg bij serieuze gebitsproblemen.

Mijn gedachten hierover: variatie en met mate

Het is niet zwart-wit. Er zitten plus en min punten aan. Maar dat is bijna met alles zo in het leven. Hoe meer gezondheidsproblemen je hebt, des te meer zal je gezonder moeten eten om de problemen de baas te worden of niet erger te laten worden. Als je gezondheid redelijk tot goed is, kan je best af en toe wat melkproducten gebruiken. Maar variatie vind ik erg belangrijk, dus niet drie keer per dag melkproducten en zeker niet elke dag. Kaas op je brood, yoghurt als toetje  en een glas melk  bij je ontbijt, is nog steeds maar 1 soort product namelijk melk en de gemiddelde Nederlander, zeker als je het voedingsadvies volgt of de aanbevelingen van het consultatiebureau, dan is de variatie ver te zoeken. Melkproducten zijn best lekker, erg makkelijk maar de minpunten wegen bij mij niet op tegen de pluspunten dus ik gebruik het met mate en zeker niet dagelijks.

 

Advertenties

11 thoughts on “Voors en tegens over koemelk

  1. Als kraamverzorgende + student Orthomoleculaire Therapie vind ik het zó lastig om een goed advies te geven over welke soort kunstvoeding het beste is (wanneer borstvoeden echt niet lukt). Koemelk, geitenmelk of sojamelk. Eigenlijk hebben ze alle 3 een serieus wegend nadeel. Als je écht moet kiezen, wat zou jij dan aanraden?

    Like

    • Hallo Barbara,

      Soja heeft mijn minste voorkeur, plantaardige eiwitten hebben een mindere biologische beschikbaarheid en babies hebben zeker een goede complete eiwitpool nodig.
      Vroeger molk mijn moeder met de hand de twee geiten die we hadden, wij wilden dat niet drinken (andere smaak) en daarom kwamen er mensen die voor hun kindje met eczeem geitenmelk nodig hadden. Het bleek voor die kinderen te helpen maar ik weet niet meer of dat dat voor een baby’tje was of een ouder kindje.
      Koemelk heeft naast een hoge insuline like growth factor ook lange keten eiwitten die moeilijk verteerbaar zijn.

      Maar, in de flesvoeding of basis van koemelk of geit is al heel veel voorbewerkt. Dus eerlijk gezegd, zonder er veel onderzoek op dat vlak na gedaan te hebben, denk ik niet dat er heel veel grote voordelen of verschillen zitten tussen de 1 of de ander.

      Overigens, de flesvoeding die standaard is, bevat volgens mij ook een deel soja eiwitten. Dat heb ik wel gezien op de pepti, de nutramigen en de neocate, dus voeding die op voorschrift wordt gegeven bij kindje die problemen hebben met gewone voeding.

      Ik ga nu een heel raar antwoord geven, gebaseerd op de kinderen met eczeem en darmklachten op voeding: ik kies voor de meest standaard voeding die er is, en dat is de gewone flesvoeding en niet hypo-allergeen. Maar dan moet je wel eerst die kinderen helpen om de spijsvertering te ondersteunen. Via spiertesten kwam keer op keer de gewone voeding eruit, niet de hypo-allergeen en zeker niet de nog verder opgeknipte voeding, terwijl ik dat wel zou verwachten.

      Maar als ik echt mocht kiezen dan denk ik dat ik of borstvoeding van de melkbank zou kopen of paardenmelk voor mijn eigen kindje als ik onvoldoende melk had (en mijn kinderen hadden eczeem). Paardenmelk heeft bijna de eiwitpool gelijk aan die van menselijke borstvoeding. Maar dan moet je nog wel visolie toevoegen. Het gaat in dit advies ook natuurlijk om hoe oud het kindje is. Twee weken is wat anders dan vier maanden.

      Like

      • Dankjewel voor je uitgebreide reactie! 😀
        Paardenmelk vers van de tap bedoel je dan? Want in poedervorm ken ik het niet. Interessant!
        Heeft paardenmelk geen Neu5Cg?

        Like

  2. Wat geef je een dreumes van 1-2 jaar oud? Heeft die perse een vorm van melk nodig? Of kun je een dreumes voldoende vet/calcium bieden via andere voedingsbronnen? Zou opvolgmelk verstandig zijn tot 1,5/2 jr oud?

    Like

    • Hallo Ilona,

      Nee, een kind heeft calcium nodig, maar dat hoeft niet perse uit melk te zijn. In groenten en noten zitten ook calcium in behoorlijke mate. En er zijn nog veel meer gezonde producten die passen in een normaal en gezond voeding voor dreumesen. Opvolg melk is niet mijn eerste keus om te voldoen aan de behoefte aan calcium. Overigens, calcium wordt alleen goed opgenomen als er voldoende vitamine D3 is. Dat is misschien nog wel veel belangrijker dan calcium alleen.

      Like

      • Wat een snel antwoord, dankjewel. En als je melk vervangt voor water of thee, dan is de calorie-intake lager. En de eiwitinname en vetinname ook. Moet er bij het weglaten van melk dan gedacht worden aan een aanvulling? Een kindje van een jaar oud eet nog geen noten. Veel vis? Olijfolie? Avocado? Of andere drank rijk aan eiwitten en vetten?

        Like

  3. Hi, vanaf een jaar mag je zeker wel iets lekkers maken met bijv. kastanje- of amandelmeel. Vijgen, avocado’s, iets wat meer eieren en vis en voldoende groenten met fruit zoals geadviseerd en dan kan je gewoon water en thee drinken zonder dat er tekorten zijn volgens de normen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s